Category Archives: Pro publico bono

A PEARL / PERŁA

uj king

Poles are celebrating 650th JUBILEE of the Jagiellonian University.

Polacy obchodzą 650 rocznicę powstania Uniwersytetu Jagiellońskiego.

The Kraków University is the oldest higher education institution in Poland and one of the oldest in Europe. It was founded on 12 May 1364 by the Polish king Casimir the Great.

Krakowski Uniwersytet jest najstarszą wyższą uczelnią w Polsce i jedną z najstarszych w Europie. Został ufundowany 12 maja 1364 roku przez polskiego króla Kazimierza Wielkiego.

From the foundation charter issued by king Casimir the Great on 12 May 1364:

…Let it be a pearl of the inestimable sciences
so that it may bring forth men outstanding for the maturity of their counsel,
pre-eminent for their virtue, and well qualified in all the branches of knowledge…

Z dokumentu fundacyjnego wystawionego przez króla Kazimierza Wielkiego 12 maja 1364 roku:

…Niechże tam będzie nauk przemożnych perła,
aby wydała męże dojrzałością rady znakomite,
ozdobą cnót świetne i w różnych umiejętnościach wyuczone…

Reklamy

5 Komentarzy

Filed under Historia Polski / History of Poland, Pro publico bono, Rocznice/ Anniversaries, Wielcy Polacy / Great Poles

DLA POLAKÓW BŁOGI RAJ! / THE POLES BLISSFUL PARADISE!

Święto Narodowe Trzeciego Maja. Rocznica uchwalenia pierwszej polskiej konstytucji.

National 3rd of May Holiday. Anniversary of the First Polish Constitution

3 maja 179`1 uchwalono Konstytucję Rzeczypospolitej Obojga Narodów – pierwszą w Europie i drugą, po amerykańskiej, w świecie.

On May 3, 1791, the Constitution of the Polish-Lithuanian Commonwealth was adopted. It was the the first constitution of modern Europe and second in the world, following the American one.

Text below and clip by msiobob/youtube

Mam zaszczyt przedstawić „Te Deum laudamus” Giovanniego Paisiello (1740-1816). Utwór skomponowany w Neapolu, z inicjatywy Króla Stanisława Augusta Poniatowskiego był wykonany w Warszawie w 1. rocznicę uchwalenia Konstytucji 3 Maja, następnie w r. 1802 w Paryżu dla uświetnienia pokoju w Amiens i 2 grudnia 1804 w czasie koronacji Napoleona na cesarza Francji.,
Obraz pt. „Konstytucja Trzeciego Maja” namalowal Jan Matejko (1838-1893).

I have a honour to introduce to you „Te Deum laudamus” by Giovanni Paisiello (1740-1816).
Composed in Naples, in 1791, this work was performed in Warsaw, under the initiative of King Stanisław August Poniatowski, to mark the first anniversary of the Constitution of 3 May 1791. Later, it was performed in Paris, in 1802, to mark the Peace of Amiens, and on 2 December 1804, during Napoleon’s crowning as French emperor.
Painting: „The Constitution of May 3, 1791” by Jan Matejko (1838-1893).

„WITAJ MAJ, 3 MAJ, DLA POLAKÓW BŁOGI RAJ”.

„WELCOME TO MAY, THE THIRD MAY, THE POLES BLISSFUL PARADISE!”.

 

12 Komentarzy

Filed under Historia Polski / History of Poland, Polecamy! / Recommended by us!, Pro publico bono, Rocznice/ Anniversaries, Rok Polski / The Polish Year

What am I writing?

WM

Marsha

http://tchistorygal.wordpress.com/

has asked me – on behalf of her friend Elane – what I have been writing.  I will try to answer this question.

I am still working on the history of Poles, in particular of a social group which has been involved in the struggle for freedom (in metaphorical sense as well). I seek to describe their activities for common good.

My main purpose is to create fiction, but I also write essays, paragraphs on the net, as well as little theatre plays and poems.
I have written the following texts (some of them performed in our humble museum’s theatre):

1.      Where are you, fairy? (A children’s book about being scared and how to avoid it);

2.      Good Heavens!  (A novel about trauma, escaping it and recovering from it. The action takes place in various spots in many different countries from ancient times to present days and sometimes in the future as well;

Wielkie nieba! /Good Heavens!                                                                                                                                                                                Pinxit Jan Michalak

3.      Caucasian Rug (Screenplay for a short documentary  movie with fictional elements about people in exile);

4.      Jingle Bells and Bells in the Winter Time (about three poets: Brodsky, Venclova and Miłosz);

5.      A Talk between a poet and a boy (a short theatre play about Zbigniew Herbert);

6.      Hold your head high, my little son (second short  play about Herbert);

7.      Winter in Majorca (a theatre play about the composer Frederic Chopin and the writer George Sand);

8.      Tunnel (a play about traveling and dying in the life of the writer Maria Kuncewicz);

9.       Tiddlywinks (a play about the adventures of the brave and merry Jerzy Kuncewicz)

10.  123 Women from Triangle Shirtwaists Company (short theatre play about the origins of Women’s Day);

11.   Hand Puppets and Herbs (collection of poems);
I also have started to work on a novel  Death in Estepona  (about a person from a former communist country who wants to die  in the ancient city of Estepona).

Estepona

That’s all!

Special greetings to Elane.

Best wishes!

W.

9 Komentarzy

Filed under Pro publico bono, Tajemnice / Secrets

Grudzień / December

DECEMBER1

Grudzień w Polsce jest piękny.
December in Poland is a beautiful month.

DECEMBER2

Grudzień w Polsce jest niebezpieczny.
December in Poland is a dangerous month.

Obituary of Fredom

[Wolność / Freedom]

Pamiętaj. 13 grudnia 1981

Remember. December 13, 1981

Solidarność

Stan wojenny w Polsce

Martial Law in Poland

Wojsko przejęło kontrolę nad państwem w „obronie socjalizmu”.

The military took control in Poland to „defend socialism”.

Władze czuły się zagrożone przez „Solidarność”.

Authorities felt threatened by the” Solidarity” trade union.

 Przywódców „Solidarności” internowano.

The military placed leaders of „Solidarity” under arrest.

W Katowicach spacyfikowano kopalnię „Wujek”.

In Katowice, southern Poland, pacification of ‘Wujek’ coal mine took place.

9. mężczyzn zabito, 21. zostało rannych.

As a result 9 men were killed, 21 got injured.

Pacyfikacja_kopalni_Wujek_4816431[Photo by Erazm Ciołek]

Tysiące aresztowano i prześladowano.

Thousands were arrested and persecuted.

Ostateczna liczba udokumentowanych ofiar śmiertelnych wynosi 90 osób.

The total number of recorded deaths was 90 people

Milion osób opuściło Polskę.

One million people left Poland.

Stan wojenny został zakończony 22 czerwca 1983.

Martial Law was ended on July 22, 1983.

A poezja?

And what about poetry?

POLISH POETRY1

 

16 Komentarzy

Filed under Pro publico bono, W poszukiwaniu straconego czasu / Auf der Suche nach der verlorenen Zeit / In Search of Lost Time

Między „Brunatnymi” a „Czerwonymi” / Beetwen The Brown and The Red

Fot. Mariusz Kubik

14 października 2012 roku zmarł w Warszawie wybitny pisarz Janusz Krasiński. Miał 84 lata.

Doświadczył dwóch nieludzkich systemów politycznych — niemieckiego narodowego socjalizmu i sowieckiego komunizmu. Stworzył literacką dokumentację tych czasów. Jako uczestnik Powstania Warszawskiego 44 był więźniem niemieckich obozów koncentracyjnych Auschwitz, Flossenberg i Dachau. Po powrocie do Polski w roku 1947 został aresztowany pod fikcyjnym zarzutem i więziony przez 9 lat na Mokotowie, w Rawiczu i we Wronkach.

Janusz Krasiński odwiedził Dom Kuncewiczów jesienią 2007.

NAJWAŻNIEJSZE KSIĄŻKI

Tetralogia składająca się z następujących powieści:

Na stracenie

Twarzą do ściany

Niemoc

Przed agonią

Dramat Czapa, czyli śmierć na raty

Niech odpoczywa w pokoju.

Janusz Krasiński, outstanding Polish writer, died in Warsaw on October 14, at age 84.

Having experienced two inhuman political systems, german national socialism and soviet communism, Krasiński has created a literary documentaction of these historical periods. As a participant in the 1944 Warsaw Uprising was arrested and sent to German concentration camps Auschwitz, Flossenberg and Dachau. He came back to Poland in 1947. He was imprisoned by the communist regime on a false charge. He spent 9 years in Mokotów prison, Rawicz and Wronki.

Janusz Krasiński visited Dom Kuncewiczów in fall 2007.

HIS MOST IMPORTANT BOOKS

A tetralogy consisting of the following novels:

To the Execution

Face to the Wall

Impotence

Before the Agony

Drama The Hat, or Death By Instalments

Requiescat in Pace.

 

3 Komentarze

Filed under Dzieje inteligencji polskiej XIX i XX wieku / The Polish Intelligentsia and its History (XIX-XX century), Pro publico bono, Przyjaciele Domu Kuncewiczów / Friends of the Kuncewicz House, Spotkania autorskie / Poetry and Prose Reading, Słynni goście Domu Kuncewiczów / Famous guests of the Kuncewicz House

Piękne książki, piękni przyjaciele Jakuba Mortkowicza

Szczególne miejsce w historii polskiej kultury pierwszych dekad XX wieku zajmuje Jakub Mortkowicz.

Urodzony w Opocznie, ukończył szkołę średnią w Radomiu, natomiast w Antwerpii — Akademię Handlową, studiując przedtem w Monachium i w Brukseli. Mortkowicz był więziony za nielegalną działalność w X pawilonie Cytadeli Warszawskiej. Po powrocie z rocznego zesłania na Kaukazie, stał się współwłaścicielem księgarni, a następnie współzałożycielem oficyny, która wydawała socjalistyczne broszury. Ostatecznie został wydawcą literatury pięknej, jednym z najbardziej zasłużonych polskich edytorów. Posiadał prawa do wydawania dzieł Żeromskiego, wydrukował w wielu tomach twórczość Leopolda Staffa. Publikował książki w seriach „Pod Znakiem Poetów” (m.in. utwory „Skamandrytów”), „Dobre Książki dla Młodzieży”, „Książnica wielkich Pisarzy Cudzoziemskich”, „Książnica Współczesnych Pisarzy Polskich”; wydawał też dzieła z zakresu historii sztuki. Działał w Związku Księgarzy Polskich. Został uhonorowany Krzyżem Oficerskim Orderu Polonia Restituta za zasługi dla rozwoju księgarstwa w Polsce.

Popełnił samobójstwo w roku 1931.

Jego żona Janina z domu Horowitz, była pisarką i tłumaczką, która przyswoiła literaturze polskiej Cudowną podróż S. Lagerlöf, Chłopców z Placu Broni (Pawła) F. Molnara i Doktora Dolittle H. Loftinga.  Po tragicznej śmierci męża kontynuowała pracę wydawniczą firmy. Nie byłoby to możliwe bez pomocy przyjaciół, którzy doceniali dzieło życia zmarłego wydawcy.

Napisała o tym wnuczka Mortkowicza — Joanna Olczak-Ronikierowa na kartach książki pt. W ogrodzie pamięci, którą wyróżniono nagrodą literacką NIKE.

[…] Wiosną 1931 roku [Hanna Mortkowicz-Olczakowa] pojechała z rodzicami do Paryża na wielką międzynarodową wystawę poświęconą książce ilustrowanej – Salon International de Livre d’Art. […] Mortkowicz – komisarz działu polskiego – na długo przed otwarciem obmyślał formę stoiska. Wybierał najpiękniejsze książki z dorobku najlepszych polskich wydawnictw, reprodukował najciekawsze ilustracje, dobierał ramy do barwnych planszy, gromadził huculskie kilimy, barwną ceramikę, ludowe rzeźby.

Był to czas wielkiego kryzysu gospodarczego. Na rynku księgarskim panował zastój. Upadały firmy wydawnicze. Mortkowicz – już wtedy poważnie zadłużony w bankach, w drukarniach, u autorów – jak zawsze nie liczył się z pieniędzmi. Z okazji wystawy zaprojektował i własnym sumptem wydał album propagandowy: Le livre d’art en Pologne 1900 – 1930. Gruby, pięknie oprawiony tom stanowił przegląd polskiego edytorstwa w pierwszym trzydziestoleciu dwudziestego wieku. Barwne wkładki obrazujące osiągnięcia polskich wydawców, ilustracje książkowe znanych polskich grafików, szlachetny, bezdrzewny papier, specjalna czcionka złożyły się na całość wykwintną i kosztowną. Książka nie była przeznaczona na sprzedaż. Rozdawał ją hojnie uczestnikom wystawy jako dar polskiego wydawcy dla edytorów z całego świata.

Pobyt był pasmem sukcesów i przyjemności. Prasa francuska pisała: „[…] nikt z nas nie zapomni pięknego udziału pana Mortkowicza w organizacji sekcji polskiej. Była jedną z najbardziej atrakcyjnych na wystawie i wywarła ogromne wrażenie na wszystkich zwiedzających. […] W Warszawie czekały na niego upomnienia i ostrzeżenia od banków, w których zaciągnął kredyty. Małomówny i skryty, nigdy nie przyznawał się rodzinie, jak ciężko przeżywa ciągłe trudności finansowe. Nie umiał się ograniczać, rezygnować z pomysłów artystycznych, oszczędzać, kalkulować. Nie chciał żyć w poczuciu ciągłego zagrożenia.

9 sierpnia 1931 roku w mieszkaniu na Okólniku, w chwili nerwowego załamania, strzelił do siebie z rewolweru. Przewieziony natychmiast do lecznicy przy ulicy Zgoda umarł o godzinie dwunastej. Miał pięćdziesiąt sześć lat. W liście, który zostawił żonie i córce, napisał: ‘Nie byłem kupcem i nie umieram jak kupiec’.

[…] Nadzwyczajnie zachowali się wierzyciele. […] okazali dobrą wolę, czekając cierpliwie na zaległe honoraria. […] Prezes Banku Powszechnego Związkowego Wacław Fajans dokonał jakichś niewiarygodnych i niezbyt dla mnie zrozumiałych manipulacji finansowych, by umożliwić spłatę zaciągniętych w banku długów na szczególnie korzystnych warunkach. Gdy okazało się, że mimo największych wysiłków i wyrzeczeń firmie dalej grozi bankructwo i można uniknąć upadłości tylko pod warunkiem nadzoru sądowego – nadzorca powołany przez sąd, mecenas Juliusz Kloss, stał się od razu najlepszym doradcą i przyjacielem. On i Jerzy Kuncewicz czuwali nad właściwym przebiegiem handlowych działań i dzięki nim firma powolutku zaczynała stawać na nogi. Spłacało się należności, a działalność księgarni i wydawnictwa nadal trwała. […] Kryzys był zażegnany.

Dodaj komentarz

Filed under Piękne książki / Beautiful Books, Pro publico bono, Przygody Jerzego Kuncewicza / Jerzy Kuncewicz's Adventures

Za co Piłsudski odznaczył Kuncewiczową?

Rok 1915: dwudziestoletnia Maria Dołęga-Szczepańska, Kuncewiczowa in spe, prowadzi kółko oświatowe. Na początek jest nauczycielką pięciorga dzieci. Uczy literatury polskiej, historii i geografii. Kuncewiczowa napisze o tym w Fantomach:

„W latach jeszcze rosyjskich, ale już wojennych za radą ojca [Józefa Szczepańskiego, profesora matematyki i dyrektora szkół] założyłam we Włocławku – sama smarkata – ogniska oświatowe, sieć zakonspirowanych »kompletów« prywatnych po domach, gdzie »inteligentne panienki« pouczały stróżowskie dzieci o niegdysiejszych śniegach polskości. Naukę popierała szklanka mleka i kromka chleba z masłem.”

[Ochronka we Włocławku na ulicy Biskupiej]

Dopiero w roku 1931 otrzymała za to Medal Niepodlegości. Na dyplomie do medalu widnieje m.in. podpis marszałka Józefa Piłsudskiego. Dlaczego tak późno odznaczono pisarkę? Krzyż i Medal Niepodległości zostały ustanowione w październiku roku 1930 rozporządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w celu „odznaczenia osób, które zasłużyły się czynnie dla niepodległości Polski w okresie przed wojną światową lub podczas jej trwania oraz w okresie walk orężnych polskich w latach 1918 – 1921, z wyjątkiem wojny polsko-rosyjskiej na obszarze Polski”.

 

Dodaj komentarz

Filed under Pro publico bono