Daily Archives: 2 września 2012

Bardzo literacki wrzesień

Jesień AD 2012 obfituje w rocznice, których celebrowanie wzmacnia lub odświeża pamięć o wybitnych pisarzach. Wybrałam czworo spośród nich. Pod kolejnymi, okrągłymi,  datami śmierci twórców zapisałam parę myśli na ich temat.

7 września – Karen Blixen, 50. rocznica śmierci.

Życiorys duńskiej pisarki, która popularność zawdzięcza swojej książce, sfilmowanej, pt. Out of Africa (Pożegnanie z Afryką) pełne jest dramatycznych wydarzeń, przepełnionych jednak zachwytem nad urodą świata, szczególnie Afryki.  Muzeum Blixen znajduje się w Kenii, w Nairobi. W odtworzonych (częściowo) wnętrzach domu pisarki eksponowane są  stroje z filmu Sydney’a Pollacka. (Co nam to przypomina? W Domu Kuncewiczów są kostiumy z Dwóch księżyców…) Zwiedzający to afrykańskie  muzeum ostrzegają: w przyległej restauracji jest dobre jedzenie – zbyt dobre!

http://www.museums.or.ke/content/blogcategory/13/19/

15 września – Władysław Syrokomla, 150. rocznica śmierci.

Sam siebie nazwał „lirnikiem wioskowym”. Jego twórczość pozostaje w zasadzie nieznana, co jest jednym z najbardziej niesprawiedliwych wyroków w historii polskiej literatury. W tekstach Syrokomli (Ludwika Kondratowicza) spotkamy bowiem wiele interesujących i oryginalnych motywów oraz wątków: przemawiają w nich żebracy, grabarze, dzwonnicy, zalotnicy, „pocztyljony”, skrzeczą litewskie skowronki, klekoczą bociany, wicher śnieg skręca i strumień otrząsa się z lodu … Wyraziste obrazy i metafory nadają dynamiki światu przedstawionemu.  Czynią go niezapomnianym. Muzeum pisarza znajduje się na Wileńszczyźnie.

http://www.vilniaus-r.lt/index.php?id=2691

28 września Piotr skarga, 400. rocznica śmierci

Piotr Skarga – jezuita, kaznodzieja, przedstawiciel kontrreformacji, także filantrop i organizator szkolnictwa – rektor Akademii Wileńskiej, założyciel kolegiów jezuickich w Europie. Głosił patriotyczne Kazania Sejmowe. Napisał Żywoty świętych, wysoko cenione przez Mickiewicza.

Założone przez Skargę w Krakowie Arcybractwo Miłosierdzia zbierało jałmużnę, odwiedzało więzienia i szpitale. Działały w tym Arcybractwie Skrzynka św. Mikołaja, w której zbierano posagi dla biednych panien, jak również Bank Pobożny, który udzielał biednym pożyczek bez procentu, chroniąc ludzi przed lichwą.

28 września – Roman Brandstaetter, 25. rocznica śmierci.

Wnuk rabina Mordechaja Dawida Brandstaettera wywodzący się z Tarnowa, związany był z Wilnem, Zakopanem i Poznaniem. Studia polonistyczne i filozoficzne na Uniwersytecie Jagiellońskim uwieńczone zostały doktoratem. Autor licznych utworów prozatorskich, poetyckich i dramatycznych, znany jest przede wszystkim, choć w wąskim gronie, jako twórca dzieła (tetralogii) pt. Jezus z Nazaretu. Prof. dr hab. Józef Andrzej Gierowski, rektor UJ, podjął starania o nominowanie Brandstaettera do nagrody Nobla. Inicjatywa cieszyła się międzynarodowym poparciem. Śmierć pisarza zniweczyła te plany. Roman Brandstaetter przyjął katolicyzm pod wpływem wydarzeń II wojny światowej.

4 Komentarze

Filed under Rocznice/ Anniversaries